Geschiedenis van de Kapperspaal

KAPPERSPAAL.NL

  retro kapperspalen


Het verhaal van de kapperspaal

 

In vroegere tijden herkende je een kapperszaak of een barbier aan zijn kapperspaal: ook wel barberpole genoemd.

Een opmerkelijk object met een bijzondere geschiedenis.


Knippen, trekken, snijden

De barbier had in de 16e eeuw niet alleen het scheren en knippen in zijn pakket: hij draaide zijn hand er niet voor om voor het trekken van een kies of het verrichten van een kleine operatie. Ook aderlaten behoorde tot zijn taak.

De arm van de patiënt werd afgebonden met een windsel en door gebruik te maken van een stok, kon de arm goed afgekneld worden. Was hij klaar met het aderlaten, dan werden de windsels buiten de deur aan die stok te drogen gehangen.

Hierdoor konden anderen zien dat de barbier het aderlaten in de vingers had en tevens dat hij vrij was: "de volgende graag".

Het rode, bebloede windsel en het witte afbind-verband dwarrelden door de wind spiraalvormig door elkaar en zie daar: de kapperspaal zag het levenslicht!


Verschil moet er zijn.

Toen het de gegoede burgerij gegund werd om aan een universiteit medicijnen te studeren, kon men zich kwalificeren tot Doctor.

Tja: dan was je natuurlijk meer dan een barbier.

Dit was duidelijk zichtbaar: hier ontstond het verschil tussen langjassen en kortjassen.

Onder auspiciën van de doctor mocht de barbier-chirurgijn het vuile werk verrichten.

Voordeel voor hem was dat hij ten opzichte van de 'gewone' barbiers wat gestudeerder overkwam. De doctor had ook meer verstand van de bloedsomloop en wist onderscheid te maken tussen het arteriële bloed wat als rood werd aangegeven en zuurstofrijk was en het zuustofarme bloed wat werd aangeduid met een blauwe kleur.

Door aan te willen tonen dat men verstand van zaken had voegde men aan de kapperspaal dus een derde kleur toe: Blauw!



Goud wat er blinkt

Dat gold niet in dit geval: de gouden bollen die de hedendaagse kapperspalen sieren zijn oorspronkelijk afgeleid van de loden bekkens die gebruikt werden om de bloedzuigers te bewaren en om het bloed op te vangen tijdens het aderlaten.


In onbruik geraakt.

Ach: zoals dat gaat..bij de uitvinding van de elektriciteit, kwamen er op den duur ook scheerapparaten op de markt en die dreven de barbier van de werkvloer.

Hij schoolde zich om tot kapper of om het chique te zeggen tot 'coiffeur'.

De kapperspaal, hèt symbool van de barbier, werd van de gevel gehaald en belandde op zolder. Daar lag hij een jaar of 50 te verstoffen tot er een nieuwe hype in opmars kwam: scheren met open mes!


Mannen met baarden

Het stoppelbaardje is uit. Wil je goed voor de dag komen, dan draag je als man een volwassen baard. Geen woest zeeroversgeval, maar een gesoigneerde haardracht onder de kin!

Pommade, snorrenvet: alles wordt uit de (grootmoeders)kast gehaald om er tiptop uit te zien.

Niet iedereen heeft het onderhoud van een mooie baard in de vingers.

Hierdoor voelden steeds meer mannen en vrouwen zich geroepen om het scheermes ter hand te nemen en anderen heerlijk te verwennen met een traditionele scheerbeurt.


Plaatje compleet

Tja en als je jezelf een beetje serieus neemt, dan ga je naar zolder om die kapperspaal die opa vroeger aan de gevel had hangen naar beneden en hang je hem vol trots opnieuw aan de muur.

Wat nu? De houtwormen hebben hem opgegeten?

Oeps: weegegooid? Wat zonde...

Nieuwe kopen? Waar dan? Maar die nieuwe zijn toch niet mooi...?


Nieuwe paal in oude jas

Gelukkig beoefen ik eveneens een oud beroep: namelijk dat van houtdraaier.

En omdat ik het fijn zou vinden als die mooie oude kapperspaal het straatbeeld weer zou sieren, heb ik me geroepen gevoeld om de kapperspaal nieuw leven in te blazen.

De paal die u hier op de foto ziet is nagelnieuw; door mij gedraaid.

Hij heeft echter het uiterlijk van een paal die minstens 70 jaar in weer en wind en uitlaatgassen aan de gevel heeft gehangen en vervolgens een jaar of 50 op zolder heeft gelogeerd.

Door gebruik te maken van de 'verouderende schilderstechniek' kan hij in mijn ogen voor een authentiek exemplaar doorgaan met dien verstande dat hij in de (matte) autolak is gespoten om hem het lot van zijn voorgangers te besparen.

Het bijbehorende frame wordt naar gelang de situatie aan uw gevel aangepast en voorzien van een laklaag om roest en verwering tegen te gaan.

Of ziet u zichzelf elk jaar opnieuw de ladder opklimmen met de verfkwast in de hand in plaats van de scheerkwast? Nee toch?


Maatwerk

Het hele proces van het maken van deze kapperspalen ligt in mijn hand(en).

Het draaien en het beschilderen wordt met de hand gedaan, evenals het vergulden.

De constructie is maatwerk omdat elk pand waar hij geplaatst moet worden anders is.

Ook als de paal vrijstaand geplaatst moet worden, is er een mogelijkheid dit aan de situatie aan te passen. Zo heeft iedere paal op zich een eigen uiterlijk en dat is zijn charme.

Het kan echter zijn dat u zelf een model in gedachte heeft waarvan u al jaren droomt.

Poneer uw wens:

U VRAAGT EN IK DRAAI !


Met vriendelijke groet; Nancy Gelderman, ambachtelijk houtdraaier.